Từ ngày 10/3 – 13/03/2008, đại diện Cục Tần số đã tham dự Hội nghị chuyên đề về PTTH số do Hiệp hội PTTH Châu ÁThái Bình Dương tổ chức tại Malaysia.

Đây là hội nghị chuyên đề về PTTH số lần thứ 3 do ABU tổ chức. Nội dung của Hội nghị bàn về các vấn đề liên quan đến việc chuyển đổi công nghệ PTTH từ công nghệ tương tự sang công nghệ số trong đó tập trung vào các dịch vụ PTTH di động.

Tại hội nghị này các chuẩn PTTH số và di động được trình bày bao gồm: DAB+, DRM+, T-DMB, DVB-SH, MediaFlo, CMMB:

Chuẩn DRM đã được thương mại hóa trong các băng tần 150 kHz đến 30 MHz. Hệ thống DRM + có khả năng hoạt động đến 108 MHz cũng đã được phát triển và thử nghiệm. Chuẩn này sẽ được hoàn thành tiêu chuẩn hoá vào cuối năm 2008.

DMBđược nhấn mạnh với lợi thế của tiêu chuẩn này là chi phí thiết lập mạng rẻ hơn nhiều so vớichuẩn DVB-H, ngoài ra có đã có hơn 150 loại thiết bị thu DMB đã được thương mại hóa với giá thương mại từ 40 đến 300 Euro.

Hiện nay có một số nước đã và đang dự định triển khai thương mại chuẩn DMB bao gồm: Hàn Quốc, Trung Quốc, Đức. Tại Italia, đài PTTH công cộng RAIWAY có kế hoạch triển khai DMB vì mạng DMB rẻ hơn mạng DVB-H. Tại Quảng Đông, Trung Quốc đã có 9 máy phát DMB phủ sóng cho 80 triệu dân, cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền (hiện tại chưa thu phí). Đã có 80 000 máy thu được bán giá từ 213 đến 400 USD. Mục tiêu đặt ra là đạt 300 000 thuê bao trước Olimpic 2008. DMB rất đa dạng về chúng loại máy thu: các thiết bị cầm tay cao cấp có tích hợp cả thiết bị dẫn đường và GPS có giá từ 267 - 533 USD; các thiết bị điện thoại di động có giá từ 227 - 400USD; các thiếtt bị giá thấp 50 USD chỉ để thu DMB và MP3, hoặc tích hợp trong USB với giá 60-80 USD.

Hà Lan dự định cấp phép cho cả DMB và DVB-H để tạo sự cạnh tranh. UK quan tâm cả 3 công nghệ DMB, DVB-H và MediaFlo. Pháp có kế hoạch cấp phép cho cả DMB và DVB-H.

MediaFLO được trình bày với các ưu điểm về kỹ thuật như: thời gian chuyển kênh nhanh, tiêu thụ nguồn thấp, khả năng ghép kênh động, trải dữ liệu trong miền thời gian và miền tần số, lớp vật lý được thiết kế hoạt động của OFDM ở mode 4k cho phép đạt được tính di động cao, hỗ trợ phủ sóng địa phương và diện rộng.

Tình hình phát triển PTTH số và di động:

Tại Trung Quốc: 280 triệu thuê bao sử dụng PTTH mặt đất, 130 triệu sử dụng PTTH cáp, có 400 triệu máy thu hình, 500 triệu radio, phủ sóng phát thanh đạt 94.05 % dân số, phủ sóng truyền hình đạt 95,29 % dân số, số thuê bao DTV (Direct - to - village) đạt 100 000.

Chiến lược chuyển đổi sang PTTH số của Trung Quốc: Truyền dẫn công nghệ số qua vệ tinh kết hợp phương thức PTTH cáp các chương trình: CCTV(truyền hình trung ương Trung Quốc) và chương trình truyền hình cấp tỉnh tới tất cả các làng xã. Việc số hoá được triển khai trước tiên bằng các mạng cáp số. Năm 2006 ban hành tiêu chuẩn số mặt đất. Thời hạn ngừng phát sóng truyền hình tương tự là năm 2015.

Về PTTH di động Trung Quốc chọn DAB là tiêu chuẩn công nghiệp, DMB được liệt vào các đặc trưng của DAB. Năm 2006 DMB được phép triển khai tại thủ đô Bắc Kinh với 3 máy phát, phủ sóng 86% diện tích với 20 triệu dân. Trong vòng một năm 80 000 máy thu DMB đã được bán. Olimpic 2008 sẽ có 4 kênh DMB phát sóng không thu tiền, lợi nhuận thu được từ quảng cáo và dịch vụ số liệu. Ngoài DMB đầu năm 2007, Trung Quốc cũng đã xây dựng chuẩn PTTH di động CMMB.

Sự phát triển và kế hoạch kinh doanh truyền hình di động của úc:

úc có 600 đài phát sóng trên cả nước, hầu hết thuộc loại không có người (điều khiển và kiểm soát từ xa), 22 triệu giờ phát sóng/năm, phủ sóng 99% dân số. Có gần 500 dịch vụ DVB-T từ năm 2001, được quản lý bởi Trung tầm điều hành mạng 24 giờ x 365 ngày/năm.

Kinh nghiệm thử nghiệm truyền hình di động:

Tham gia thử nghiệm có các thành phần: nhà khai thác mạng, nhà cung cấp cơ sở hạ tầng, nhà cung cấp thiết bị, nhà khai thác mạng di động, các nhà cung cấp nội dung.

Kết quả thử nghiệm cho thấy có những yêu cầu cao hơn so với truyền hình cố định cần đạt được đối với Truyền hình di động để có thể kinh doanh thành công, chẳng hạn như ngoài việc lựa chọn công nghệ và băng tần, cần thêm các yếu tố sau: chất lượng phủ sóng di động trong nhà phải tốt; giá thiết bị thu và giá dịch vụ phải rẻ, thiết bị dễ sử dụng và đa dạng; nội dung cần hấp dẫn; đồng thời, phải có mô hình kinh doanh phù hợp trong đó có sự hợp tác chặt chẽ giữa các đài PTTH và các nhà khai thác mạng di động.

Trong sự phát triển của PTTH số thì "tam giác" Chính sách quản lý, các đài PTTH và các công ty thông tin di động là các thành phần quan trọng vì sẽ quyết định đến các yếu tố như môi trường pháp lý phát triển dịch vụ, các dịch vụ nội dung và mạng/thiết bị đầu cuối.

Qui hoạch các dịch vụ PTTH số và đi động:

Các yếu tố quan trọng cần tính đến trong việc qui hoạch dịch vụ PTTH di động:

-Tiềm năng và sự chín muồi của thị trường: cần thăm dò và xác định nhu cầu của thị trường, loại dịch vụ cần cung cấp, khả năng kinh doanh…

-Dự đoán viễn cảnh: Truyền hình di động không tồn tại độc lập mà sẽ phải chia sẽ thị trường và cạnh tranh với các dịch vụ có trước.

-Lựa chọn công nghệ: Cần lựa chọn được công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế, khả năng cung cấp dịch vụ tốt, giá thành hạ…

-Qui hoạch mạng: cần đạt được các yêu cầu của khách hàng với giá thành hạ. Để đạt được yêu cầu phủ sóng tốt cho một mạng truyền hình di động có nghĩa là có thể thu trong nhà tốt với thiết bị cầm tay. Trong điều kiện suy hao rất lớn do điều kiện thu phức tạp và thiết bị di động có hệ số khuếch đại anten nhỏ, thì vùng phục vụ chỉ đạt được chất lượng ổn định với việc thiết lập mạng đơn tần SFN với rất nhiều máy phát và các trạm phát lại công suất nhỏ, đặc biệt là đối với các chuẩn truyền hình di động dùng băng tần cao như DVB-H, MediaFLO…

-Chọn đối tác phù hợp: chuỗi giá trị trong PTTH là phức tạp và không một tổ chức độc lập nào có thể làm đơn lẻ. Do vậy việc chọn đối tác kinh doanh cũng là một yếu tố quan trọng.

Ngoài ra, Hội nghị còn nghe các trình bày về những vấn đề như: ứng dụng di động và kế hoạch mô hình kinh doanh dịch vụ PTTH di động; công nghệ sản xuất nội dung cho PTTH số và di động; Vấn đề bảo vệ nội dung và bản quyền; Qui hoạch hạ tầng cho các dịch vụ PTTH số và di động; HDTV; Phổ tần cho PTTH di động; IPTV; TV qua WiMAX…

H Tuấn